Nắm giữ 60% nguồn lực của nền kinh tế, các doanh nghiệp Nhà nước mang lại lợi nhuận như thế nào?

Ước tính cả năm 2023, tổng doanh thu của toàn khu vực doanh nghiệp Nhà nước đạt hơn 1,4 triệu tỷ đồng và tổng lãi phát sinh trước thuế ước đạt hơn 117,3 nghìn tỷ đồng, lần lượt tăng 4% và 9% so với kế hoạch đề ra.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Ông Nguyễn Đức Trung, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp - Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Ông Nguyễn Đức Trung, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp - Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Đây là số liệu được ông Nguyễn Đức Trung, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp - Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết tại tọa đàm “Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp: Nhìn lại và hướng tới” do Báo Đầu tư tổ chức sáng 26/9.

Ông Nguyễn Đức Trung cho hay, tính đến hết năm 2022, Việt Nam còn khoảng 478 doanh nghiệp do Nhà nước (DNNN) nắm giữ 100% vốn điều lệ và khoảng 198 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối.

DNNN đang nắm giữ nguồn lực lớn về vốn, tài sản, công nghệ, nhân lực chất lượng cao, đóng góp đáng kể vào ngân sách Nhà nước. Chỉ tính riêng các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong nền kinh tế (chưa đến 0,1% số doanh nghiệp hoạt động) nhưng lại nắm giữ nguồn lực lớn của nền kinh tế (chiếm khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp trên thị trường).

Về hoạt động kinh doanh, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp thông tin, tính đến 30/6/2023, tổng doanh thu của các DNNN trên cả nước đạt gần 690 nghìn tỷ đồng, đạt 50% kế hoạch năm 2023. Lãi phát sinh trước thuế là 67,4 nghìn tỷ đồng, đạt 63% so với kế hoạch năm 2023. Tổng lỗ phát sinh của cả khu vực DNNN là 33,6 nghìn tỷ đồng (chủ yếu do ảnh hưởng của kết quả hoạt động của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Hàng không Việt Nam). Tổng thuế và các khoản phát sinh nộp ngân sách Nhà nước là hơn 67,2 nghìn tỷ đồng, đạt 56% so với kế hoạch năm 2023.

Ước cả năm 2023 tổng doanh thu của toàn khu vực DNNN đạt hơn 1,4 triệu tỷ đồng, tăng 4% so với kế hoạch đề ra. Tổng lãi phát sinh trước thuế của khu vực DNNN năm 2023 ước đạt hơn 117,3 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với kế hoạch đề ra. Tổng thuế và các khoản phát sinh nộp ngân sách Nhà nước của DNNN cả năm 2023 ước đạt gần 129 nghìn tỷ đồng, tăng 7% so với kế hoạch. Ước tính năm 2023 các doanh nghiệp phát sinh lỗ khoảng gần 41,7 nghìn tỷ đồng.

"Có thể thấy trong bối cảnh tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp còn khó khăn chung do tác động của xung đột Nga - Ukraine và các bất ổn của kinh tế thế giới, các DNNN cơ bản đã nỗ lực tổ chức sản xuất kinh doanh đạt kế hoạch đề ra, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô", ông Trung đánh giá.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ông Trung cho rằng, hoạt động của các DNNN vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Thứ nhất là hiệu quả hoạt động chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ, chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng; một số dự án có lỗ lũy kế lớn.

Thứ hai, DNNN quy mô lớn chưa thể hiện rõ vai trò nổi bật trong việc dẫn dắt, tạo động lực, mở đường, hướng dẫn, thúc đẩy các thành phần kinh tế khác phát triển. Các tập đoàn kinh tế, tổng công ty chưa chú trọng đầu tư vào các ngành, lĩnh vực có tính dẫn dắt, tạo động lực.

"Mặc dù nắm giữ trên 60% nguồn lực của nền kinh tế, các tập đoàn, tổng công ty hầu như chưa có các dự án đầu tư phát triển quy mô đủ lớn để tạo động lực bứt phá, sức lan tỏa, hỗ trợ tái cơ cấu và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Năng lực cạnh tranh, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của các DNNN còn hạn chế", ông Trung nói.

Thứ ba, một số dự án đầu tư còn chậm tiến độ triển khai; công tác thanh quyết toán các dự án xây dựng cơ bản kéo dài làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực. Việc thực hiện các dự án đầu tư mới của DNNN chưa được thúc đẩy. Tiến độ phê duyệt Đề án tái cơ cấu, chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021-2025 còn chậm.

Những hạn chế, tồn tại trên ngoài nguyên nhân khách quan từ tình tình hình căng thẳng trong các quan hệ kinh tế, chính trị trên thế giới và khu vực ảnh hưởng đến kinh tế trong nước thì cũng có những nguyên nhân chủ quan từ hệ thống pháp luật về DNNN vẫn còn nhiều bất cập.

Cụ thể, các quy định pháp luật liên quan về quản trị doanh nghiệp, quản lý vốn và tài sản, đất đai, đầu tư… chưa đồng bộ, chưa phù hợp với đầu tư kinh doanh và quản trị điều hành DNNN trong kinh tế thị trường; quy trình thủ tục báo cáo, phê duyệt nhiều tầng nấc, chưa được phân cấp triệt để. Sự chậm trễ trong việc ra quyết định làm mất đi cơ hội, giảm hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của DNNN.

Đồng thời, chưa có cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển một số tập đoàn kinh tế, tổng công ty để thực hiện vai trò mở đường, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác...

Bên cạnh đó, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty cũng chưa tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu và vươn ra quốc tế. Các doanh nghiệp này chưa thật sự quyết tâm đầu tư vào các dự án trong lĩnh vực mới, có tác động lớn và lan tỏa tới phát triển kinh tế-xã hội. Năng lực nghiên cứu, đầu tư vào các lĩnh vực mới còn thiếu, kinh nghiệm quản lý đầu tư xây dựng dự án, tổ chức sản xuất, khai thác, vận hành dự án còn hạn chế, thiếu đội ngũ cán bộ chuyên môn, kỹ thuật có trình độ đáp ứng yêu cầu…

Ngoài ra, hệ thống quản lý, giám sát DNNN, trong đó có DNNN quy mô lớn không theo kịp với yêu cầu thực tiễn, thiếu hiệu lực và kém hiệu quả. Công tác công khai, minh bạch thông tin còn hạn chế.

Theo Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh

Cùng chuyên mục Doanh nghiệp

Ảnh minh họa

Đáo hạn trái phiếu năm 2024: Hàng loạt doanh nghiệp đến hạn trả nợ nghìn tỷ đồng

Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp vẫn là một trong những rủi ro hiện hữu với thị trường trái phiếu trong năm 2024, nhất là khi khối lượng đáo hạn trái phiếu của nhóm doanh nghiệp bất động sản chiếm tới gần một nửa.

Novaland tiếp tục dẫn đầu bảng "áp lực" với hơn 9.400 tỷ trái phiếu đáo hạn trong năm 2024 DẤU ẤN “BÀN TAY HỮU HÌNH”
Nhóm cổ đông liên quan đến ông Bùi Thành Nhơn tiếp tục đăng ký bán hơn 8 triệu cổ phiếu Novaland

Nhóm cổ đông liên quan đến ông Bùi Thành Nhơn tiếp tục đăng ký bán hơn 8 triệu cổ phiếu Novaland

Chỉ sau khoảng một năm rưỡi, khoảng 393,3 triệu cổ phiếu Novaland (tỷ lệ 20,1% vốn) đã tuột khỏi tay ông Bùi Thành Nhơn và các cổ đông liên quan.

Novaland tiếp tục dẫn đầu bảng "áp lực" với hơn 9.400 tỷ trái phiếu đáo hạn trong năm 2024 Novaland: Năm 2023 lãi gần 690 tỷ, gấp hơn 3 lần kế hoạch
Novaland tiếp tục dẫn đầu bảng "áp lực" với hơn 9.400 tỷ trái phiếu đáo hạn trong năm 2024

Novaland tiếp tục dẫn đầu bảng "áp lực" với hơn 9.400 tỷ trái phiếu đáo hạn trong năm 2024

Trong một thống kê của Shinhan Securities, có đến 8 DN bất động sản niêm yết còn hơn ngàn tỷ dư nợ trái phiếu. Novaland (NVL) chiếm với hơn 20.000 tỷ đồng, con số đáo hạn trong năm 2024 là 9.402 tỷ đồng.

Một doanh nghiệp vận tải hút thành công 500 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất thấp hơn cả nhóm ngân hàng Xây dựng Hoà Bình chi 75 tỷ đồng mua trái phiếu trước hạn
Vietjet và Airbus công bố đơn đặt hàng 20 tàu A330neo tại Singapore Airshow

Vietjet và Airbus công bố đơn đặt hàng 20 tàu A330neo tại Singapore Airshow

Tại triển lãm hàng không quốc tế Singapore Airshow 2024, hãng hàng không Vietjet và Tập đoàn chế tạo máy bay Airbus vừa ký kết thoả thuận nguyên tắc đặt mua 20 máy bay thân rộng thế hệ mới A330neo (A330-900).

Đại biểu Quốc hội: Không nên cho phép các ngân hàng liên doanh, liên kết bán bảo hiểm Forbes bất ngờ điểm danh các hãng hàng không an toàn nhất thế giới 2024
(Ảnh minh hoạ)

Giai đoạn khó khăn nhất của thị trường ô tô đã qua, Ford, Mazda hay Toyota, Honda sẽ vươn lên mạnh mẽ hơn?

Những doanh nghiệp sản xuất dẫn đầu về thị phần năm 2022 như Toyota, Honda ghi nhận thị phần giảm trong năm 2023 trong khi những doanh nghiệp nhỏ hơn (Ford, Kia, Mazda, Mitsubishi) tăng trưởng nhờ chiến lược giá tốt hơn.

TC Group bán ra 67.450 xe ô tô các loại trong năm 2023 Làng giềng của Việt Nam trở thành thị trường xe điện hấp dẫn nhất Đông Nam Á: Thu hút hơn 1,4 tỷ USD đầu tư, hơn 10 hãng ô tô chuẩn bị đặt chân
Toàn cảnh đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2024 của FLC

FLC sau 2 năm tái cấu trúc: Đã cắt giảm 60% nhân sự, trả 4.400 tỷ đồng nợ vay

Sau quá trình tái cơ cấu mạnh mẽ trong hai năm 2022-2023, số lượng nhân sự của FLC đã giảm tới 60%, tổng giá trị tài sản hiện hữu cũng giảm còn hơn 21.000 tỷ đồng.

Cựu Phó tổng giám đốc FLC tham gia HĐQT Bamboo Airways, sếp người Nhật rút lui Gần 1 tỷ USD trái phiếu đáo hạn vào cuối năm: Các công ty liên quan đến Vạn Thịnh Phát, Novaland, FLC đóng góp nghìn tỷ, LDG có Chủ tịch vừa bị khởi tố cũng sẽ phải trả hàng trăm tỷ
Dự án Vinhomes Vũ Yên (Hải Phòng) - Ảnh minh hoạ

Ba đại dự án Vinhomes Vũ Yên, Cổ Loa, Wonder Park có thể giúp lợi nhuận Vinhomes tăng gần 30% năm 2024

Theo dự báo của VNDIRECT, doanh thu Vinhomes tăng 10,5% so với cùng kỳ lên mức 119.261 tỷ đồng và lợi nhuận ròng năm 2024 tăng 15,1% so với cùng kỳ, đạt 43.538 tỷ đồng với kỳ vọng doanh số ký bán mới tăng 29,4% trong năm 2024.

Vinhomes đạt doanh thu vượt 100.000 tỷ đồng, lợi nhuận tăng 14% so với năm 2022 Vinhomes sắp làm dự án 56.000 tỷ đồng tại Hải Phòng
Tập đoàn xây dựng Hoà Bình hiện thực hoá mục tiêu "đem chuông đi đánh xứ người", trúng 5 dự án tổng vốn 72 triệu USD

Tập đoàn xây dựng Hoà Bình hiện thực hoá mục tiêu "đem chuông đi đánh xứ người", trúng 5 dự án tổng vốn 72 triệu USD

Ngày 19/2, CTCP Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình (mã HBC – sàn HoSE) vừa công bố trúng 5 dự án nhà ở xã hội tại Kenya.

HoSE bổ sung cổ phiếu bị cắt margin bên cạnh nhiều cái tên quen thuộc như HBC, HVN, NVL, HPX… Sau soát xét, Xây dựng Hòa Bình (HBC) chuyển từ lãi bán niên hơn trăm tỷ sang lỗ 711 tỷ đồng
Huy động được 3,25 tỷ USD trong năm 2023, Vingroup tiếp tục tìm kiếm phương án huy động vốn

Huy động được 3,25 tỷ USD trong năm 2023, Vingroup tiếp tục tìm kiếm phương án huy động vốn

Theo Ban lãnh đạo Vingroup, trong năm 2024 tập đoàn sẽ tiếp tục tìm kiếm các phương án huy động vốn khác nhau, bao gồm phát hành trái phiếu, vay ngân hàng, huy động khoản vay quốc tế, khoản tài trợ của chủ tịch và cơ cấu lại một số tài sản.

"Ông lớn" Vingroup, Ecopark, Flamingo... đang tung ra những siêu dự án hàng nghìn tỷ đồng Vingroup mua gần 117 triệu cổ phiếu VHM từ Vinpearl, Phó Chủ tịch SeABank gom thêm cổ phần
Tổng công ty Hàng hải Việt Nam thoái sạch vốn tại SSG, thu về gần 30 tỷ đồng

Tổng công ty Hàng hải Việt Nam thoái sạch vốn tại SSG, thu về gần 30 tỷ đồng

Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) mới thông báo bán 1,32 triệu cổ phiếu đang sở hữu tại Công ty cổ phần Vận tải biển Hải Âu (mã chứng khoán: SSG) để thu về gần 30 tỷ đồng.

Chi phí vận tải biển toàn cầu bình ổn trở lại Một doanh nghiệp vận tải hút thành công 500 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất thấp hơn cả nhóm ngân hàng
Thép Pomina (POM) họp ĐHĐCĐ bất thường: Tái cấu trúc toàn diện, nâng thêm 900 tỷ cho dự án lò cao tại Pomina 3

Thép Pomina (POM) họp ĐHĐCĐ bất thường: Tái cấu trúc toàn diện, nâng thêm 900 tỷ cho dự án lò cao tại Pomina 3

Công ty dự kiến trình cổ đông phương án tái cấu trúc toàn diện Pomina thông qua việc hợp tác với nhà đầu tư chiến lược để thành lập pháp nhân mới là CTCP Pomina Phú Mỹ.

Doanh nghiệp thép đầu tiên báo lãi quý IV/2023, hé lộ triển vọng tăng trưởng cao của HPG, HSG Hưởng lợi từ các dự án sân bay, sản lượng tiêu thụ thép xây dựng của Hòa Phát cao nhất 20 tháng
Ngụm bia đắng của ThaiBev: Khắp nơi từ chối bia rượu vì 3 chữ "nồng độ cồn", doanh thu Sabeco vừa gượng dậy sau Covid-19 đã rớt thảm xuống thấp hơn cả hồi 2016

Ngụm bia đắng của ThaiBev: Khắp nơi từ chối bia rượu vì 3 chữ "nồng độ cồn", doanh thu Sabeco vừa gượng dậy sau Covid-19 đã rớt thảm xuống thấp hơn cả hồi 2016

ThaiBev từng chi khoảng 110.000 tỷ đồng (gần 5 tỷ USD) để sở hữu cổ phần chi phối tại Sabeco, tương ứng mức định giá doanh nghiệp khoảng 205.000 tỷ đồng. Tuy nhiên hiện nay, giá trị cả công ty trên sàn chứng khoán chỉ còn khoảng 74.000 tỷ đồng.

Đại gia Thái Thaibev "ngậm ngùi" khi nhu cầu uống bia giảm mạnh, lợi nhuận mảng bia giảm đến 38% Sabeco báo lãi sau thuế giảm 23%, thu gần 1.400 tỷ đồng lãi tiền gửi trong năm 2023