Đẩy mạnh chế biến sâu, tập trung khâu nuôi giúp ngành tôm nâng sức cạnh tranh

Đầu năm 2024, căng thẳng Biển Đỏ, giá cước vận tải tăng vọt, khiến ngành tôm đối mặt nhiều khó khăn. Tuy vậy, VASEP vẫn đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 4 tỷ USD, tăng 5% so với năm 2023.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Nhận diện những thách thức trong năm 2024

Bà Phùng Thị Kim Thu, Chuyên gia ngành Tôm, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xuất khẩu tôm khép lại năm 2023 với giá trị xuất khẩu đạt 3,4 tỷ USD, giảm 22% so với năm 2022. Lạm phát tăng cao tại các thị trường chính khiến nhu cầu nhập khẩu giảm. Sản lượng tôm toàn cầu tăng, sản xuất và xuất khẩu tôm của Ecuador tăng trưởng bùng nổ, gây dư cung và giá tôm thế giới giảm mạnh. Đây được coi là những nguyên nhân chính khiến xuất khẩu tôm sụt giảm trong năm 2023.

Song, năm 2024 ngành tôm dự báo vẫn chưa hết khó vì mới đây Hiệp hội Chế biến tôm Mỹ (ASPA) nộp đơn đề nghị điều tra thuế chống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu trong đó có Việt Nam. Chưa rõ kết quả thế nào, nhưng xuất khẩu tôm sang Mỹ - thị trường lớn nhất của tôm Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng trong nửa đầu năm 2024.

Căng thẳng biển Đỏ khiến giá cước vận tải biển đi Mỹ tăng, cũng là một trở ngại cho doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ. Mặt khác, kinh tế thế giới tuy đã thoát đáy nhưng phục hồi chậm.

“Hiện nay tôm Việt vẫn tiếp tục cạnh tranh khốc liệt với Ecuador, Ấn Độ về giá và nguồn cung, giá tôm thế giới chưa thể phục hồi nhanh do tồn kho còn nhiều. Chi phí thức ăn nuôi tôm lớn và tăng cao, đồng thời dịch bệnh trên tôm nuôi chưa kiểm soát. Đây là những thách thức đặt ra cho ngành tôm Việt Nam năm 2024. Trên chặng đường vượt khó này, ngành tôm cần phải tìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh, và một trong những giải pháp được xác định đó là đẩy mạnh chế biến hàng giá trị gia tăng (chế biến sâu) và tập trung nhiều hơn cho khâu nuôi”, bà Thu nói.

Cần đẩy mạnh hàng chế biến sâu

TS Hồ Quốc Lực, Chủ tịch HĐQT Sao Ta (Fimex VN) cho biết, hiện nay Việt Nam và Thái Lan là nước có trình độ chế biến tôm đẳng cấp cao nhất trên thế giới. Nhờ trình độ chế biến cao nên tôm Việt Nam đang có thị phần lớn nhất tại những thị trường ưa chuộng các sản phẩm chế biến sâu như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và Anh. Đồng thời, các sản phẩm giá trị gia tăng cũng giúp tôm Việt Nam duy trì được thị phần tại Mỹ trước sức ép cạnh tranh rất gay gắt của tôm Ecuador, Ấn Độ và Indonesia.

Ngay tại Trung Quốc – thị trường chuyên nhập khẩu tôm nguyên liệu để chế biến các sản phẩm phục vụ người tiêu dùng nội địa, một số sản phẩm tôm chế biến của Việt Nam cũng đang thâm nhập tốt. Điển hình như sản phẩm tôm sú luộc (hấp) với màu đỏ bắt mắt của một số nhà máy Việt Nam hiện đang được Trung Quốc mua rất nhiều.

Quảng cáo

“Để giữ được vị thế, duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường thế giới, ngành tôm Việt Nam cần tiếp tục phát huy thế mạnh là năng lực chế biến sâu. Nếu duy trì và phát huy được thế mạnh này, tôm Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp tục giữ được vị trí số 1 tại các thị trường quan trọng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và Anh, đồng thời duy trì được thị phần ở Mỹ, Trung Quốc và nâng cao thị phần tại EU”, ông Lực nói.

Sản phẩm tôm chế biến sâu hiện chiếm 40-45% tổng giá trị xuất khẩu tôm hàng năm. Với công nghệ chế biến ngày càng phát triển, nhu cầu từ các thị trường gia tăng, việc phát triển các sản phẩm tôm chế biến sâu sẽ ngày càng được thúc đẩy theo chủ trương của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn.

Ngày 16/8/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1408/QĐ TTg phê duyệt Đề án phát triển ngành Chế biến thủy sản giai đoạn 2021-2030. Mục tiêu của Đề án là phát triển chế biến thủy sản hiện đại, hiệu quả và bền vững, đáp ứng được nhu cầu, quy định của thị trường tiêu thụ; nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp tục hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản và đứng trong số 5 nước hàng đầu thế giới vào năm 2030.

Trình độ chế biến chung của các doanh nghiệp tôm Việt thuộc mức cao trên thế giới và đây là một lợi thế cạnh tranh lớn. Các sản phẩm tôm giá trị gia tăng (GTGT) nổi bật của Việt Nam có thể kể đến như tôm bao bột, tôm chiên, tôm tẩm gia vị, tôm xẻ bướm, tôm xiên que, tôm tempura, tôm nobashi, há cảo tôm, sủi cảo tôm gừng, tôm thẻ thịt duỗi tẩm bột chiên đông lạnh, tôm thẻ xiên que đông lạnh…

Cần tập trung vào khâu nuôi nhiều hơn trong năm 2024

Trong công văn báo cáo số 01/BC-VASEP gửi Thủ tướng Chính phủ về kết quả sản xuất xuất khẩu thủy sản 2023 - cơ hội, thách thức trong 2024 và các kiến nghị giải pháp củng cố, gia tăng năng lực cạnh tranh ngành hàng, VASEP báo cáo Thủ tướng về thực trạng giá thức ăn đang cao, tác động rất lớn đến hoạt động nuôi và giá thành nguyên liệu – là một nhân tố chính khiến sản phẩm thủy sản nuôi của Việt Nam đang rất khó cạnh tranh với các quốc gia khác (Ecuador, Ấn Độ…).

VASEP kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có chính sách kiểm soát giá thức ăn nhằm ổn định giá thành nguyên liệu, tăng sức cạnh tranh cho thủy sản Việt Nam.

Chi phí thức ăn nuôi tôm chiếm 30-40% chi phí nuôi. Do giá thức ăn tôm cao, hơn 30.000 đồng/kg nên khi tăng 3.000 – 5.000 đồng/kg thì xem như tăng 10-15%. Ngoài chi phí thức ăn, thì chi phí điện tăng đáng kể (chiếm 10% chi phí nuôi tôm, đặc biệt đối với nuôi công nghệ cao), nhưng giá điện nuôi tôm đang được tính theo giá dịch vụ và theo nhiều mức giá khác nhau nên ảnh hưởng đến giá thành nuôi nguyên liệu. Do đó, VASEP xin kiến nghị tính điện 1 giá cho cơ sở nuôi tôm.

Một mấu chốt quan trọng của mặt hàng tôm nuôi là vấn đề giống. Nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu sản xuất đạt chất lượng, giảm giá thành sản xuất, VASEP kiến nghị Bộ chủ quản tăng cường kiểm soát chất lượng con giống tôm nuôi, đảm bảo không có con giống kém chất lượng, dịch bệnh ra thị trường.

“Nắm bắt cơ hội nhưng thách thức cũng không ít, ngành tôm cần sự chung tay của Chính phủ, chính quyền địa phương, các mắt xích trong toàn chuỗi. Ngành chế biến phải không ngừng tiếp cận xu thế người tiêu dùng, thị trường để có sản phẩm mới đáp ứng kịp thời nhất. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh mạnh từ các nước sản xuất đối thủ, hiện tại ngành tôm nên tập trung vào khâu nuôi nhiều hơn để chất lượng và giá thành ổn định, giúp tăng khả năng cạnh tranh của con tôm Việt”, đại diện VASEP nói.

Theo Theo tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ Copy

Cùng chuyên mục Chính sách

ADB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế châu Á và Thái Bình Dương

Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế cho châu Á đang phát triển và Thái Bình Dương trong năm 2024 lên 5,0% so với mức dự báo trước đó là 4,9%, do xuất khẩu tăng của khu vực đã bổ sung cho nhu cầu nội địa vững vàng. Triển vọ

Lạm phát được kiểm soát, phù hợp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Gần 70% doanh nghiệp EuroCham lạc quan về tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong dài hạn

Sẽ thực hiện bình ổn giá nếu mức độ biến động mặt bằng giá lớn

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 85/2024/NĐ-CP (Nghị định 85) quy định chi tiết một số điều của Luật Giá, trong đó, quy định cụ thể về việc thực hiện bình ổn giá.

Kiến nghị bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu vì làm khổ doanh nghiệp Goldman Sachs: Trung Quốc cần bơm khoảng 276 tỷ USD vào thị trường để bình ổn giá bất động sản

Rà soát, gỡ vướng cho 154 dự án điện mặt trời từng bị thanh tra

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Công Thương rà soát, cập nhật vào kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII các dự án điện tái tạo đã khắc phục theo kết luận thanh tra.

Vay nợ lớn, loạt công ty điện mặt trời và điện gió báo lãi giảm, thậm chí lỗ trong 6T2023 Bộ Công thương: “Không thể phát triển một các ngẫu hứng hay ồ ạt điện mặt trời áp mái”

VIS Rating: Khả năng tiếp cận nguồn vốn mới sẽ giúp doanh nghiệp bất động sản giảm bớt áp lực nợ đáo hạn

VIS Rating cho rằng, với dư nợ cho vay bất động sản có thể tăng 16-18% trong năm 2024, lượng trái phiếu phát hành tăng cùng kế hoạch tăng vốn chủ sở hữu, khó khăn về thanh khoản do áp lực nợ đáo hạn lớn trong năm 2024 và 2025 của doanh nghiệp bất động sản

Quy định mới về mua, bán trái phiếu doanh nghiệp của tổ chức tín dụng Huy động 29.471 tỷ đồng trái phiếu chính phủ qua đấu thầu trong tháng 6

Nhà đầu tư "gom" đất nền phân lô trước khi Luật có hiệu lực 1/8

Thanh khoản thị trường ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực so với cùng kỳ, giao dịch tập trung ở các dự án hoàn thiện hạ tầng, pháp lý, thuận tiện trong việc kết nối về các khu trung tâm.

Nhộn nhịp thị trường đất nền ngoại ô Hà Nội Giao dịch đất nền tại phía Nam tăng gần 5 lần, thị trường đã có tín hiệu khởi sắc

Các tổ chức tín dụng dự kiến lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm

Tính chung cả năm 2024, các tổ chức tín dụng (TCTD) dự kiến giảm nhẹ lãi suất huy động so với cuối năm ngoái, đồng thời tiếp tục giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh.

Lãi suất đầu vào có thể sẽ tăng 70 - 100 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2024 Lãi suất liên ngân hàng tăng có tác động khá hạn chế tới các ngân hàng

Singapore đề xuất tăng cường Luật phòng, chống rửa tiền

Để xử lý tốt hơn tội phạm rửa tiền, đạo luật mới đề xuất trao quyền cho các cơ quan thực thi pháp luật trong việc truy tố tội phạm rửa tiền, đồng thời đề xuất cho phép các cơ quan chính phủ chia sẻ dữ liệu với nhau như tờ khai thuế và thông tin kinh doanh

Tập đoàn Singapore Sembcorp vừa chuyển giao nhà máy điện độc lập đầu tiên tại Việt Nam lại cho EVN Vietjet và Airbus công bố đơn đặt hàng 20 tàu A330neo tại Singapore Airshow

Quy định mới về mua, bán trái phiếu doanh nghiệp của tổ chức tín dụng

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 11/2024/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 16/2021/TT-NHNN quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài mua, bán trái phiếu doanh nghiệp. Thông tư có hiệu lực từ ngày 12/8/2024.

Hoàng Anh Gia Lai chưa thể thanh toán khoản nợ gốc và lãi trái phiếu lên đến 4.400 tỷ đồng Nợ hơn 1 tỷ USD, CII vẫn muốn phát hành 300 tỷ đồng trái phiếu

Vụ trưởng Vụ Thanh toán: Từ ngày 1/1/2025, không cung cấp dữ liệu sinh trắc học sẽ bị dừng toàn bộ các giao dịch trên phương tiện điện tử

"Điều kiện để được cung ứng dịch vụ trên môi trường Internet là thông tin phải được xác thực sinh trắc học với Bộ Công an". Đây là khẳng định của ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh Toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong Hội thảo “Xây dựng quy trình phối

Nhu cầu vàng dự báo tiếp tục tăng mạnh, Ngân hàng Trung Quốc đã thực sự đã dừng mua vàng? Doanh nghiệp phi ngân hàng có tài sản lớn nhất Việt Nam vượt mốc 1 triệu tỷ đồng