NGOẠI GIAO CHẮP CÁNH

Năm qua, công tác ngoại giao kinh tế đã được ngành ngoại giao triển khai quyết liệt, đạt nhiều kết quả quan trọng, tiếp tục đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Đại sứ Phạm Quang Vinh - Ảnh: Tiến Tuấn
Đại sứ Phạm Quang Vinh - Ảnh: Tiến Tuấn

Những thành tựu lớn nhất của ngoại giao kinh tế Việt Nam trong năm 2023, cũng như những nội dung trọng tâm của ngoại giao kinh tế thời gian tới với các nước đối tác, đặc biệt là Mỹ, là nội dung cuộc trò chuyện giữa chúng tôi với nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Mỹ - ông Phạm Quang Vinh.

Theo ông, đâu là những thành tựu của ngoại giao kinh tế nổi bật nhất của Việt Nam trong năm 2023?

2023 là một năm có nhiều bất lợi cho hợp tác và phát triển của các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Các yếu tố bất ổn, bấp bênh và đứt gãy chuỗi cung ứng nổi bật trong năm vừa qua, do cạnh tranh nước lớn, hoặc cũng có thể do hậu quả còn lại của dịch bệnh và câu chuyện từ căng thẳng Ukraine hay Trung Đông.

Ngoài ra có những sự chuyển dịch rất lớn, từ việc đa dạng chuỗi cung ứng, đa dạng hóa, tìm những bến đỗ an toàn, bền vững hơn. Bên cạnh đó, phải kể đến nhiều xu thế phát triển mới như tăng trưởng dựa trên công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Nền kinh tế thế giới chứng kiến những vận động căn bản và rất lớn như vậy.

Nhìn từ bức tranh chung, Việt Nam đã giải quyết được câu chuyện cấp bách là nối lại các hoạt động kinh tế, hợp tác với các nước để phục vụ cho sự phục hồi sau khi kiểm soát được đại dịch Covid-19. Xuất nhập khẩu và sản xuất đã bắt kịp được ngay sau khi kiểm soát được dịch bệnh. Tăng trưởng thương mại của Việt Nam dù chưa được như trước đại dịch nhưng ở ngưỡng tăng trưởng cao.

Đối ngoại và hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam cũng đã giúp cho Việt Nam giữ được ổn định chuỗi cung ứng, trong đó có câu chuyện về an ninh năng lượng.

Từ năm 2022 đến nay, thế giới vẫn đương đầu với những đứt gãy trong chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực cũng như các loại nhu yếu phẩm khác, nhưng Việt Nam vẫn vững vàng. Điểm nhấn này thực sự quan trọng bởi nhiều nước khác đã lâm vào khủng hoảng, trong đó nổi bật nhất có cả một số nước châu Âu. Cho đến năm nay, tình hình chuỗi cung ứng tại nhiều nước vẫn chỉ ở mức tạm bình ổn, chưa thể nói là vững chắc.

Việt Nam đã tranh thủ được thành quả của hội nhập đã có, ngay sau đại dịch, Việt Nam đã phát huy lợi thế này rất nhanh nhạy, đặc biệt phải kể đến những thỏa thuận và dàn xếp về hiệp định thương mại tự do (FTAs) để có thể tiếp tục hội nhập quốc tế, phục vụ phát triển thương mại của khu vực và đất nước.

Trong khi nhiều đối tác thương mại chủ chốt vẫn tiếp tục gặp khó khăn, Mỹ, châu Âu hay Trung Quốc, Nhật bản, Hàn Quốc không phải ngoại lệ, Việt Nam rất thiếu những hợp đồng mới, tuy nhiên Việt Nam tận dụng tốt lợi thế của CPTPP, EVFTA và những dàn xếp thương mại khác để tranh thủ giữ được cầu của những thị trường này ở mức cao nhất có thể. Xuất khẩu và thương mại đóng góp rất quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của đất nước. Tỷ trọng của xuất nhập khẩu trong tăng trưởng của GDP rất lớn.

Việt Nam cũng đã chủ động tham gia vào “cuộc chơi” chất lượng cao và bền vững hơn. Điều này thể hiện ở những điểm: Việt Nam có cam kết chính trị cao liên quan đến thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải nhà kính để phục vụ cho phát triển xanh và bền vững.

Những cam kết của Việt Nam rất lớn và Việt Nam cũng rất chủ động với các nước để vừa tận dụng được nguồn tài chính xanh, vừa cam kết về môi trường, biến đổi khí hậu. Liên minh Châu Âu (EU) đã đưa ra quy chuẩn: nếu muốn vào thị trường của họ thì phải chấp nhận những điều kiện về môi trường cũng như giảm khí thải. Việt Nam đã đi những bước đầu rất vững chắc trong tiến trình này và sẽ tiếp tục trong năm 2024 và 2025.

Việt Nam đã rất chủ động trong đổi mới, sáng tạo và công nghệ trong các cuộc gặp gỡ với đại diện chính phủ, doanh nghiệp, tập đoàn đến từ nhiều nước để thu hút dòng vốn vào lĩnh vực công nghệ cao như sản xuất chip, bán dẫn. Hàng loạt động thái này mở ra tiền đề cho sự phát triển lớn trong tương lai.

2023 có thể xem là một năm đặc biệt trong quan hệ Việt - Mỹ khi hai nước đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện. Theo ông, đâu là những thành tựu nổi bật nhất trong quan hệ thương mại kinh tế giữa hai bên, cũng như còn những tồn tại gì cần phải khắc phục?

Năm 2023, Việt Nam đã chủ động tạo ra môi trường chiến lược mới tốt hơn rất nhiều cho hòa bình, hợp tác phát triển và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Nhìn rộng ra, Việt Nam đã phát triển rất tốt quan hệ với các đối tác chủ chốt gắn rất chặt với môi trường an ninh và phát triển của Việt Nam.

Sau 10 năm quan hệ đối tác chiến lược, hai nước Việt - Mỹ đã nhất trí nâng cấp lên thành đối tác chiến lược toàn diện, tạo ra một giai đoạn mới, hình thành nên khuôn khổ hợp tác mới cho sự phát triển sâu sắc và cao hơn của quan hệ Việt - Mỹ nói chung, từ chính trị cho đến hợp tác trên tất cả các mặt, trong đó kinh tế, thương mại, công nghệ là một trụ cột chủ chốt.

tientuan3-6267.jpg
Đại sứ Phạm Quang Vinh - Ảnh: Tiến Tuấn

Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất cho xuất khẩu Việt Nam, đối tác thương mại lớn thứ hai, nhưng là thị trường xuất khẩu lớn nhất, thị trường duy nhất cho đến nay đạt kim ngạch trên 100 tỷ USD. Năm 2023 đánh dấu mốc mới trong việc hai nước hợp tác trong nhiều lĩnh vực mới với chất lượng cao và bền vững hơn, đặc biệt lĩnh vực phát triển kinh tế dựa trên sáng tạo và công nghệ với chuyển đổi xanh.

Những yếu tố này thể hiện rất rõ trong tuyên bố chung của hai nước khi nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện. Lần đầu tiên phía Mỹ nói rằng Mỹ sẵn sàng giúp đỡ và hợp tác với Việt Nam để Việt Nam có thể trở thành một phần trong chuỗi cung ứng công nghệ của khu vực và thế giới trong đó có cả về chip và chất bán dẫn. Diễn biến này tạo thêm nhiều cơ hội mới cho Việt Nam tham gia vào một lĩnh vực rất mới, rất cốt lõi và tạo tiền đề cho sự phát triển trong tương lai.

Năm nay, Việt Nam cùng với Mỹ và nhiều nước G7 khác nữa thúc đẩy nhanh hơn việc chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Nhìn lại quan hệ Việt - Mỹ trong 28 năm vừa qua, đặc biệt trong 10 năm đối tác toàn diện, Mỹ là một mắt xích rất quan trọng trong chuỗi cung ứng của Việt Nam. Mặc dù hai bên đã phát triển được rất nhiều kinh tế, thương mại nhưng dư địa để tiếp tục khai thác vẫn còn rất nhiều. Hai nước bước sang giai đoạn phát triển ở chất lượng cao hơn.

Đối với ông, yếu tố chủ yếu nào lý giải việc Mỹ là đối tác quan trọng của Việt Nam?

Thặng dư thương mại của Việt Nam với tất cả các nước trên thế giới ước tính khoảng 11 tỷ USD thì riêng với Mỹ là 90 tỷ USD. Như vậy nếu tính cân bằng về chuỗi cung ứng, có thể thấy Mỹ bù đắp cho Việt Nam hơn 80 tỷ thâm hụt thương mại với các nước khác. Thế giới có ba trung tâm kinh tế lớn bao gồm châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Như vậy nếu không có cán cân đầu ra là thị trường Mỹ, chắc chắn cán cân thương mại của Việt Nam sẽ bị lệch, như vậy có thể khẳng định đây là mắt xích rất chiến lược của Việt Nam.

Thống kê cho thấy độ mở của kinh tế Việt Nam ước tính khoảng 200%. Nếu tính con số của năm 2022, 735 tỷ USD là thương mại của Việt Nam với thế giới, 400 tỷ USD là GDP của Việt Nam theo thống kê gần nhất, như vậy có thể thấy đóng góp của thương mại, xuất nhập khẩu cho tăng trưởng GDP rất quan trọng. Nếu Việt Nam không giữ được cân bằng về kinh tế thương mại mà trong đó thị trường Mỹ là một mắt xích rất quan trọng, chắc chắn sẽ có những thách thức.

Nước Mỹ có thế mạnh lớn về công nghệ và quản lý. Tháng 3/2023, khoảng hơn 50 doanh nghiệp, tập đoàn lớn của Mỹ vào Việt Nam tìm hiểu cơ hội đầu tư kinh doanh. Trong khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện, đã có quyết tâm chính trị về thúc đẩy công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cám ơn đại sứ về những chia sẻ!

Theo Ấn phẩm Sức mạnh nội lực

Cùng chuyên mục Chính sách

Siết quản lý thuế với thương mại điện tử: Cấm xuất cảnh người bán hàng online không nộp thuế

Siết quản lý thuế với thương mại điện tử: Cấm xuất cảnh người bán hàng online không nộp thuế

Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục siết quản lý thu thuế từ thương mại điện tử. Những người bán hàng online nợ thuế, chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế có thể bị công khai trên phương tiện thông tin đại chúng và cấm xuất cảnh.

Quy định mới nhất về tính thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng nhà đất theo Luật đất đai 2024 Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân
Quy định mới nhất về tính thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng nhà đất theo Luật đất đai 2024

Quy định mới nhất về tính thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng nhà đất theo Luật đất đai 2024

Thu nhập chịu thuế từ chuyển nhượng bất động sản được xác định là giá chuyển nhượng từng lần; trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì thu nhập chịu thuế tính theo giá đất trong bảng giá đất.

Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân Nợ thuế 1.300 tỷ, chủ đầu tư dự án "đất vàng" 8.320m2 tại Tp.HCM bị cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan
Ảnh minh hoạ

Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân

Mới đây, Chính Phủ đã có Chỉ thị yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất Chính phủ điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong tính thuế thu nhập cá nhân để có thể kịp thời hỗ trợ cho người dân.

Miễn thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp liên quan đến hoạt động khởi nghiệp Sụt giảm hơn một nửa, lợi nhuận sau thuế năm 2023 của Vĩnh Hoàn mất mốc 1.000 tỷ đồng
Tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn. Ảnh: Int

Thủ tướng chỉ đạo nóng về cao tốc 2 làn xe

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh nghiên cứu, triển khai đầu tư nâng cấp các tuyến đường bộ cao tốc đang khai thác, đang đầu tư theo quy mô phân kỳ, nhất là đối với các tuyến đường bộ cao tốc quy mô 2 làn xe.

Thành lập Tổ công tác triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam HHV chốt phương án phát hành tăng vốn lên 4.416 tỷ, vừa trúng thầu cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh 14.300 tỷ sẽ khởi công ngay 1/1/2024
Quyết định số 179/QĐ-TTg đặt mục tiêu dến năm 2030, khoảng 350.000 hộ nghèo sẽ được hỗ trợ nhà ở (ảnh minh họa)

Hoàn thành hệ thống thông tin quản lý nhà ở và thị trường bất động sản vào năm 2025

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 179/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Xây dựng đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Trung Quốc hạ mạnh lãi suất cho vay thế chấp kỳ hạn 5 năm nhằm hỗ trợ ngành bất động sản Thanh khoản trên thị trường bất động sản phục hồi giúp tăng trưởng tín dụng được cải thiện
Thành lập Tổ công tác triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam

Thành lập Tổ công tác triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam

Một trong những nội dung được nêu trong thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ tại cuộc họp về Đề án chủ trương đầu tư đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải: Việc triển khai các tuyến cao tốc thực hiện theo kiểu “vừa chạy vừa xếp hàng” Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng: “Chúng tôi tự tin đủ sức làm cao tốc 20.000 tỷ”
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương trình Nghị định về kinh doanh xăng dầu trong tháng 3/2024 (ảnh minh họa)

Bộ Công thương khẩn trương trình Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu trong tháng 3

Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản yêu cầu Bộ Công Thương trình Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 95/2021/NĐ-CP và Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu trong tháng 3/2024.

Mùng 6 Tết, giá xăng tăng mạnh hơn 700 đồng/lít, RON95 sát 24.000 đồng/lít Không phải các "ông vua" dầu mỏ, vì sao thị trường này mới là nơi Việt Nam nhập khẩu xăng dầu nhiều nhất?
Kế hoạch mới nhất của Tp.HCM về việc cấp sổ hồng cho hàng ngàn căn nhà trong năm 2024

Kế hoạch mới nhất của Tp.HCM về việc cấp sổ hồng cho hàng ngàn căn nhà trong năm 2024

Trước khi Kế hoạch 3981 ban hành, tại Tp.HCM còn 81.085 căn nhà tại 335 dự án nhà ở thương mại chưa được cấp sổ hồng. Sau khi có kế hoạch, công tác này đã được đẩy nhanh và hết năm 2023 có hơn 22.000 căn nhà được cấp sổ hồng.

Môi giới bất động sản vượt bão: Linh hoạt thì cơ hội giai đoạn nào cũng có! Kỳ vọng nào cho thị trường bất động sản châu Á-Thái Bình Dương trong năm 2024?
2024 là năm doanh nghiệp thích nghi với những thay đổi

2024 là năm doanh nghiệp thích nghi với những thay đổi

Theo nhận định của FiinRatings, năm 2024 sẽ là năm bản lề trước khi các bộ luật của các ngành kinh tế trọng điểm có hiệu lực, và sẽ là năm cảm nhận tác động các chính sách tài khoá và tiền tệ. Hiệu ứng lan toả của chính sách tài khoá, cùng với sự hỗ trợ của mặt bằng lãi suất ở mức thấp là cơ sở để kỳ vọng nền kinh tế Việt Nam sẽ hồi phục và cải thiện.

10 điểm mới của Luật Đất đai và tác động đến người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi)
Toàn cảnh phiên bế mạc Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV - Ảnh: Media Quốc hội

Kỳ họp tạo động lực mới

Năm 2023, kinh tế Việt Nam đã dần phục hồi, nhưng vẫn còn bộn bề khó khăn, thách thức với người dân, doanh nghiệp, cần những quyết sách kịp thời để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Giữa bối cảnh đó, Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV đã “hoàn thành khối lượng công việc lớn nhất từ trước đến nay” trên cả 3 lĩnh vực lập pháp, giám sát và quyết định nhiều vấn đề quan trọng.

Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi)
Chính sách tiền tệ 2024: Kỳ vọng giảm lãi suất cho vay dù đang ở mức thấp kỷ lục

Chính sách tiền tệ 2024: Kỳ vọng giảm lãi suất cho vay dù đang ở mức thấp kỷ lục

“Hiện lãi suất huy động bình quân của các ngân hàng thương mại với các giao dịch mới phát sinh là 3,9%/năm; còn lãi suất cho vay bình quân cho các giao dịch mới phát sinh là 6,7%/năm. Đây là mức thấp kỷ lục nhiều năm qua nhưng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn mong muốn các ngân hàng thương mại tiếp tục giảm lãi suất cho vay trong năm 2024”, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước chia sẻ.

Hầu hết ngân hàng có nợ xấu "phình to" so với đầu năm Hoạt động chốt lời của nhóm ngân hàng ít gây ra xáo trộn điểm số
10 điểm mới của Luật Đất đai và tác động đến người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế

10 điểm mới của Luật Đất đai và tác động đến người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế

Luật Đất đai (sửa đổi) là dự án Luật rất quan trọng, liên quan đến mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế - xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh; tác động đến hầu hết các chủ thể trong nền kinh tế.

Một phân khúc bất động sản 'hao sức' cả năm nhưng không thu lại kết quả như mong đợi Kỳ vọng nào cho thị trường bất động sản châu Á-Thái Bình Dương trong năm 2024?
NHNN khẳng định: Thông tư 22 không cấm thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai

NHNN khẳng định: Thông tư 22 không cấm thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai

Ngân hàng Nhà nước khẳng định Thông tư 22 vừa được ban hành không hạn chế quyền của người mua nhà ở hình thành trong tương lai và cũng không trái với các quy định hiện hành.

Một phân khúc bất động sản 'hao sức' cả năm nhưng không thu lại kết quả như mong đợi Kỳ vọng nào cho thị trường bất động sản châu Á-Thái Bình Dương trong năm 2024?
Hội đồng Tiền lương Quốc gia chốt mức tăng lương tối thiểu vùng 2024 là 6%, thời gian áp dụng từ ngày 1/7/2024.

Hội đồng Tiền lương Quốc gia đề xuất phương án tăng lương tối thiểu năm 2024

Hội đồng Tiền lương Quốc gia vừa gửi báo cáo tới Chính phủ về việc xem xét mức tăng lương tối thiểu vùng năm 2024 do Hội đồng đề xuất là 6%, tương ứng mức tăng từ 200.000 - 280.000 đồng tùy theo từng vùng.

“Dòng tiền mạnh mẽ sau kỳ nghỉ lễ thúc đẩy các chỉ số chứng khoán đi lên” Miễn thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp liên quan đến hoạt động khởi nghiệp
Doanh nghiệp có thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát sinh trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp

Miễn thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp liên quan đến hoạt động khởi nghiệp

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 11/2024/NĐ-CP quy định lãi vay, lợi nhuận hợp lý, phương thức thanh toán, quyết toán dự án đầu tư theo hợp đồng BT; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế thu nhập cá nhân trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

Sabeco báo lãi sau thuế giảm 23%, thu gần 1.400 tỷ đồng lãi tiền gửi trong năm 2023 MWG báo lãi sau thuế giảm 96%, mức thấp nhất trong 11 năm
Ảnh minh hoạ

Đẩy mạnh chế biến sâu, tập trung khâu nuôi giúp ngành tôm nâng sức cạnh tranh

Đầu năm 2024, căng thẳng Biển Đỏ, giá cước vận tải tăng vọt, khiến ngành tôm đối mặt nhiều khó khăn. Tuy vậy, VASEP vẫn đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 4 tỷ USD, tăng 5% so với năm 2023.

Xuất khẩu thủy sản đặt mục tiêu kim ngạch khiêm tốn với 9 tỷ USD trong năm 2024 Cước vận tải đi Mỹ, EU tăng mạnh, thách thức mới cho doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Jose Fernandez

15 doanh nghiệp bán dẫn Mỹ sẵn sàng đầu tư 8 tỷ USD vào Việt Nam

Nhiều công ty bán dẫn Mỹ coi Việt Nam là điểm đến đầu tư tiềm năng nhưng còn vướng 2 nút thắt là nhân lực chất lượng cao và nguồn điện tái tạo, theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Jose Fernandez.

Bất chấp những hạn chế Mỹ đưa ra, Trung Quốc tạo ra một "cú nổ" về bán dẫn, sức mạnh gấp 75 lần các sản phẩm hiện có Quốc gia nhỏ, cằn cỗi, khắc nghiệt nhưng là "thủ phủ bán dẫn" với hơn 200 công ty lớn nhỏ và Big Tech