Thúc đẩy tín dụng xanh: Nhiều cơ chế cần tháo gỡ

Cùng với lộ trình và cam kết của Chính phủ tại COP26, nhiều ngân hàng có định hướng hoạt động kinh doanh nhằm hướng tới mục tiêu trở thành Net-zero Bank, nhưng trong quá trình thẩm định dự án xanh, các ngân hàng vẫn gặp nhiều vướng mắc.

0:00 / 0:00
0:00
  • Nam miền Bắc
  • Nữ miền Bắc
  • Nữ miền Nam
  • Nam miền Nam
Trong quá trình thẩm định dự án xanh, các ngân hàng vẫn gặp nhiều vướng mắc - Ảnh minh hoạ.
Trong quá trình thẩm định dự án xanh, các ngân hàng vẫn gặp nhiều vướng mắc - Ảnh minh hoạ.

Cần khoảng 380 tỷ USD/năm

Phát triển bền vững là một quá trình với sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa của 3 yếu tố phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Đây là một trong những mục tiêu mà hầu hết các quốc gia trên thế giới hướng đến.

Tài chính bền vững là sự kết hợp giữa tài chính thuần tuý với các khía cạnh về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) và sử dụng số tiền thu được cho các mục đích cụ thể hướng đến phát triển bền vững. Theo Hiệp hội Thị trường vốn quốc tế (ICMA, 2020), tài chính bền vững bao gồm tài chính khí hậu, tài chính xanh và tài chính xã hội gắn với bền vững kinh tế trong dài hạn và sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính.

Tài chính xanh đang là một xu hướng trên toàn thế giới với sự tham gia của các tổ chức tài chính quốc tế, Chính phủ của các nước cũng như hệ thống tài chính của từng quốc gia, của từng khu vực. Với cam kết đưa mức phát thải ròng về 0 vào năm 2050, giảm phát thải khí methane vào năm 2030, nhu cầu đầu tư của Việt Nam vào các dự án giảm thiểu tác động đến môi trường sẽ ngày càng lớn. Do vậy, tài chính xanh đóng vai trò vô cùng quan trọng trong mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Phát biểu tại “Tín dụng xanh - Việt Nam không thể chậm chân với Net Zero” mới đây, bà Trần Thị Thúy Ngọc – Phó Tổng Giám đốc thường trực, lãnh đạo Phụ trách dịch vụ Phát triển bền vững và Biến đổi Khí hậu, Deloitte Việt Nam cho rằng, với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam cần phát triển tài chính xanh để thúc đẩy đầu tư vào các dự án bền vững như năng lượng tái tạo, giao thông, kho vận và nông nghiệp.

“Tuy rằng đây không phải là một nhiệm vụ vượt tầm với, Việt Nam vẫn đang “đau đầu” đi tìm lời giải cho bài toán giải quyết các mục tiêu quốc gia về khí hậu. Theo ước tính, Việt Nam sẽ cần khoảng 368-380 tỷ USD hay 6,8% GDP mỗi năm cho đến năm 2040 để chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu.

Đây là con số đòi hỏi rất nhiều thời gian cùng sự nỗ lực, chung tay của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng, trong bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam chỉ chiếm 4,3% tổng dư nợ vào cuối năm 2022, tăng 12,9% so với năm 2021, tương đương khoảng 500 nghìn tỷ đồng (21,2 tỷ USD)”, bà Ngọc nói.

Theo lãnh đạo Deloitte Việt Nam, việc xây dựng cơ sở hạ tầng để phát triển tín dụng xanh được coi là chìa khóa để mở ra một nền tài chính xanh vững mạnh tại Việt Nam. Tín dụng xanh không những đảm bảo đồng thời những lợi ích đầu tư, lợi ích môi trường từ phía bên cho vay, nâng cao quản lý bền vững, xây dựng niềm tin với công chúng cho bên vay mà còn góp phần bảo tồn môi trường toàn cầu, góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội thông qua việc thúc đẩy các dự án xanh.

Cần thêm nhiều cơ chế

Cùng với lộ trình và cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP26, nhiều ngân hàng trong hệ thống đã và đang có định hướng hoạt động kinh doanh và danh mục cho vay nhằm hướng tới mục tiêu trở thành Net-zero Bank (Ngân hàng phát thải ròng bằng 0).

Ông Nguyễn Xuân Bắc – Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, giai đoạn 2017-2022, dư nợ cấp tín dụng của hệ thống đối với các lĩnh vực xanh có mức tăng trưởng dư nợ bình quân đạt hơn 23%/năm. Đến 30/6/2023, dư nợ cấp tín dụng xanh đạt gần 528,3 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khoảng 4,2% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Trong số 12 lĩnh vực xanh NHNN hướng dẫn các TCTD cho vay, dư nợ tập trung chủ yếu vào các ngành năng lượng tái tạo, năng lượng sạch (chiếm 45%) và nông nghiệp xanh (31%). Các TCTD đã tăng cường đánh giá rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng với dư nợ được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt gần hơn 2.485 triệu tỷ đồng, chiếm gần 20%/tổng dư nợ cho vay của nền kinh tế.

Tuy nhiên, trong quá trình thẩm định dự án xanh, các nhà băng vẫn gặp nhiều vướng mắc. Ông Nguyễn Quốc Hưng - Giám đốc Ban Tài trợ dự án ngân hàng BIDV (ngân hàng đang có dư nợ cho vay lĩnh vực xanh trên 66 nghìn tỷ đồng, chiếm 4% tổng dư nợ) cho biết, hiện các TCTD vẫn chưa có cơ sở, căn cứ cụ thể trong việc xác định và phân loại dự án xanh.

“Nguyên nhân là do Việt Nam hiện chưa có khung pháp lý, chính sách tổng thể, thống nhất liên quan đến việc triển khai tín dụng xanh như: tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án được cấp tín dụng xanh; quy định về tiêu chí, danh mục dự án xanh cho các lĩnh vực theo hệ thống phân ngành kinh tế... Điều này gây khó khăn cho các NHTM trong việc lựa chọn, thẩm định, đánh giá và giám sát khi thực hiện cấp tín dụng xanh”, ông Hưng nói.

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý để triển khai quản lý rủi ro môi trường – xã hội, tín dụng xanh hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện. Hiện nay Chính phủ mới chỉ ban hành Luật bảo vệ môi trường (số 72/2020/QH14) và Nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật bảo vệ môi trường (Nghị định 08/2022/NĐ-CP). Quyết định của Thủ tướng Chính phủ v/v ban hành quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh đang trong quá trình hoàn thiện.

Theo đó, lãnh đạo BIDV kiến nghị Chính phủ, các Bộ, ban ngành sớm hoàn thiện khung pháp lý, chính sách tổng thể liên quan đến triển khai tài chính bền vững nói chung và tín dụng xanh nói riêng, định hướng phát triển từng ngành hướng đến mục tiêu trung hòa các-bon vào năm 2050. Trước mắt, sớm ban hành Tiêu chí phân loại dự án xanh, hướng dẫn công bố thông tin tài chính khí hậu theo chuẩn quốc tế; đưa ra các quy định, hướng dẫn cụ thể, định hướng NHTM tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho tín dụng xanh.

Cũng theo lãnh đạo ngân hàng, các cơ chế, khuyến khích của Chính phủ, NHNN khi triển khai cấp tín dụng xanh hiện đang dừng ở mức khuyến khích chung, chưa có cơ chế ghi nhận trong quá trình đánh giá, xếp hạng đối với TCTD có thành tích tốt trong hoạt động cấp tín dụng xanh, cũng như chưa có cơ chế hỗ trợ nguồn vốn/ kênh tiếp cận nguồn vốn thực sự hiệu quả để các TCTD đẩy mạnh tín dụng xanh.

“Hiện nay, phần lớn nguồn vốn huy động của các TCTD là vốn ngắn hạn trong khi nguồn vốn đầu tư vào các ngành, lĩnh vực mang lại lợi ích môi trường, nhất là lĩnh vực năng lượng tái tạo, tiết kiệm và hiệu quả năng lượng tại Việt Nam thường đòi hỏi thời gian hoàn vốn dài, chi phí đầu tư lớn, rủi ro thị trường cao nên rất cần các ưu đãi về thời hạn và chi phí vốn vay”, Giám đốc Ban Tài trợ dự án BIDV nêu ý kiến.

Do đó, lãnh đạo BIDV đề xuất cần có cơ chế khuyến khích áp dụng cho các TCTD khi triển khai cấp tín dụng xanh bao gồm: Nghiên cứu đưa ra cơ chế đánh giá ưu tiên đối với các TCTD có thành tích tốt trong hoạt động tín dụng xanh khi đánh giá, xếp loại TCTD, có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ các ngân hàng có tốc độ, quy mô triển khai cấp tín dụng xanh, có đóng góp thiết thực cho việc bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính; Hỗ trợ tái cấp vốn ưu đãi hoặc tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ các định chế quốc tế để các TCTD gia tăng thêm nguồn vốn giá rẻ để tài trợ cho nhu cầu tín dụng xanh; Giảm hệ số rủi ro tín dụng đối với các khoản vay tài trợ dự án xanh, tương tự như cơ chế áp dụng cho khoản vay mua nhà ở xã hội tại Dự thảo sửa đổi Thông tư 41/2016/TT-NHNN.

Theo Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh

Cùng chuyên mục Kinh tế ngành

Giá dầu tăng, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới phân hóa

Giá dầu tăng, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới phân hóa

Theo số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV), đóng cửa phiên giao dịch ngày 24/6, thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới diễn biến phân hoá. Trong đó, nhóm nguyên liệu công nghiệp biến động rất mạnh. Nhóm năng lượng và nông sản phần lớn tăng giá, hỗ trợ chỉ số MXV-Index chốt phiên tăng nhẹ 0,21% lên 2.283 điểm.

Các ngân hàng "chiếm sóng" thị trường TPDN trong tháng 5 Khơi thông nguồn lực đất đai, lành mạnh hóa thị trường bất động sản
Các ngân hàng “chiếm sóng” thị trường TPDN tháng 5/2024

Các ngân hàng "chiếm sóng" thị trường TPDN trong tháng 5

Theo FiinRatings, trong tháng 5/2024 các ngân hàng là nhóm ngành phát hành trái phiếu lớn nhất với 16,5 nghìn tỷ đồng, áp đảo hẳn lĩnh vực đứng thứ 2 là bất động sản với 6,2 nghìn tỷ đồng.

Ngân hàng Wells Fargo cảnh báo nhà đầu tư cẩn trọng với diễn biến giá vàng Ngân hàng Anh giữ nguyên lãi suất ở mức cao nhất 16 năm dù lạm phát đã đạt mục tiêu
Sân bay Liên Khương trở thành cảng hàng không quốc tế đầu tiên của khu vực Tây Nguyên

Sân bay Liên Khương chính thức trở thành cảng hàng không quốc tế đầu tiên của khu vực Tây Nguyên

Ngày 23/6, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã dự Lễ công bố Quyết định chuyển Cảng hàng không Liên Khương (tỉnh Lâm Đồng) thành Cảng hàng không quốc tế.

"Tăng nhiệt" nhờ sân bay, bất động sản Nhơn Trạch (Đồng Nai) xuất hiện diễn biến mới Sắp chi hơn 6.000 tỷ đồng khởi công tuyến đường sát cạnh sân bay Long Thành
Để khiến Mỹ và châu Âu phải lo sợ trước “cơn lũ” xe điện giá rẻ, Trung Quốc đã chi bao nhiêu để xây dựng ngành công nghiệp này?

Để khiến Mỹ và châu Âu phải lo sợ trước “cơn lũ” xe điện giá rẻ, Trung Quốc đã chi bao nhiêu để xây dựng ngành công nghiệp này?

Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Mỹ, Trung Quốc đã chi 230,8 tỷ USD trong hơn một thập kỷ để phát triển ngành công nghiệp ô tô điện.

Áp thuế 100% xe điện Trung Quốc để bảo vệ sản xuất nội địa, Mỹ có thể khiến hàng triệu người muốn trở về với xe xăng: Vì đâu nên nỗi? Trung Quốc bắt đầu trả đũa việc EU đánh thuế xe điện, thịt lợn là nạn nhân đầu tiên
Áp thuế 100% xe điện Trung Quốc để bảo vệ sản xuất nội địa, Mỹ có thể khiến hàng triệu người muốn trở về với xe xăng: Vì đâu nên nỗi?

Áp thuế 100% xe điện Trung Quốc để bảo vệ sản xuất nội địa, Mỹ có thể khiến hàng triệu người muốn trở về với xe xăng: Vì đâu nên nỗi?

Tổng thống Mỹ Joe Biden muốn tăng cường áp dụng xe điện. Nhưng mức thuế đối với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc có thể làm giảm sức cạnh tranh và tăng chi phí.

Chưa đầy 1 tháng Mỹ áp thuế 100% lên xe điện Trung Quốc, EU chuẩn bị áp thuế bổ sung lên tới 25%, mặc Đức, Thuỵ Điển, Hungary phản đối Giải pháp thu hút đầu tư nước ngoài khi áp thuế suất tối thiểu toàn cầu
18 ngân hàng Việt Nam lọt Top 500 tổ chức lớn nhất Đông Nam Á

18 ngân hàng Việt Nam lọt Top 500 tổ chức lớn nhất Đông Nam Á

Tạp chí Fortune vừa công bố bảng xếp hạng 500 tổ chức lớn nhất Đông Nam Á - The Southeast Asia 500 năm 2024, trong đó có 18 ngân hàng của Việt Nam. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) được xếp hạng cao nhất trong 18 ngân hàng này.

Quan điểm của các ngân hàng trung ương nước giàu nhất thế giới về vàng Các ngân hàng sẽ cần 283 nghìn tỷ đồng trái phiếu tăng vốn cấp 2 trong ba năm tới
Tp.HCM sắp có 12 trung tâm thương mại dưới lòng đất

Tp.HCM sắp có 12 trung tâm thương mại dưới lòng đất

Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Tp.HCM đến năm 2040, tầm nhìn 2060 được UBND TP.HCM trình HĐND Tp.HCM mới đây xác định 12 khu vực trung tâm thương mại ngầm dưới lòng đất mà thành phố có thể phát triển.

Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lọt top 15 thành phố tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu Hội thảo Khu vực AI Connect II lần đầu tiên tại TP. Hồ Chí Minh với các đối tác chính đến từ châu Á-Thái Bình Dương
Ảnh minh hoạ

Giá liên tục phá đỉnh, “vàng đen” của Việt Nam trở thành mặt hàng hot được nhiều nước săn lùng, dễ dàng cán đích xuất khẩu 1 tỷ USD

Cung không đủ cầu, tồn kho ở mức thấp khiến giá bán mặt hàng này tăng vọt lên đắt đó nhất thế giới.

Ngành hồ tiêu kỳ vọng đạt mục tiêu xuất khẩu 1 tỷ USD trong năm nay Xuất khẩu hồ tiêu năm 2023 sẽ đạt 250.000 tấn, tồn kho chuyển sang 2024 đạt mức thấp nhất trong nhiều năm
Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lọt top 15 thành phố tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. (Ảnh: Int)

Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lọt top 15 thành phố tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu

Theo đánh giá của Savills Research, Việt Nam có hai thành phố lọt vào top 15 Trung tâm tăng trưởng hàng đầu, với hàng loạt các chỉ tiêu về gia tăng thu nhập, đầu tư cơ sở hạ tầng, đầu tư của nước ngoài mạnh mẽ vào Việt Nam trong thời gian gần đây....

Chuyên gia: Xét tất cả các tiêu chí, Việt Nam là một nền kinh tế thị trường 5 tháng, thu ngân sách nhà nước tăng gần 15%, kinh tế đang phục hồi tích cực
Cụm cảng Cái Mép lọt top 7 cảng container hiệu quả nhất thế giới

Cụm cảng Cái Mép lọt top 7 cảng container hiệu quả nhất thế giới

Cụm cảng Cái Mép (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) vừa được xếp hạng thứ 7 nhóm cảng container hiệu quả nhất thế giới do Ngân hàng Thế giới World Bank và Hãng tin Tài chính S&P Global Market Intelligence công bố theo Chỉ số CPPI.

Lộ diện nhà đầu tư đề xuất làm cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ 6 tỉ USD Dragon Capital bán tiếp 2,5 triệu cổ phiếu HSG, Gemadept hoàn tất thoái vốn tại Cảng Nam Hải
Nhiều hãng hàng không đã điều chỉnh giảm giá vé máy bay nội địa

"Hạ nhiệt" giá vé máy bay chặng nội địa

Dù đang là thời kỳ cao điểm du lịch, nhưng nhiều hãng hàng không đã điều chỉnh giá vé máy bay chặng nội địa thấp hơn nhiều so với mức giá tối đa theo quy định. Ngay trong tháng 6/2024, giá vé chỉ tương đương từ 13-80% mức giá tối đa trên các chặng bay.

Bộ Giao thông Vận tải yêu cầu nghiên cứu giảm giá vé máy bay Bamboo Airways hoàn thành đồng nhất đội máy bay
Lãi suất liên ngân hàng tăng có tác động khá hạn chế tới các ngân hàng

Lãi suất liên ngân hàng tăng có tác động khá hạn chế tới các ngân hàng

Ảnh hưởng của lãi suất liên ngân hàng tăng trong tháng 4 - 5/2024 tới các ngân hàng là khá hạn chế và vẫn trong vòng kiểm soát. Dự báo lãi suất liên ngân hàng sẽ dần hạ nhiệt trong giai đoạn còn lại của năm 2024 khi áp lực tỷ giá dần ổn định.

Ngược dòng số đông, chuyên gia tại Standard Chartered nhận định Fed sẽ hạ lãi suất vào tháng sau Số liệu mới về lạm phát tháng 4 của Mỹ càng củng cố thêm lập trường về lãi suất của FED